Terug
002
Bent u de nieuwe tribe manager of bio-hacker?
Johan Leupen
002
Bent u de nieuwe tribe manager of bio-hacker?
Johan Leupen

Wie zich verdiept in de toekomst van werk, kan niet om de onheilsprofeten heen. Pessimistische theorieën over baanloze groei en massale banenvernietiging, vooral in de middenklasse, voeren de boventoon. Het idee dat de opkomst van kunstmatige intelligentie, big data en robotisering de inkomensverdeling en de arbeidsmarkt op hun kop zullen zetten, heeft zich in de hoofden genesteld.

Wat moet straks het werknemersleger dat zijn administratieve en routinematige baan weggeautomatiseerd ziet worden? Kan deze populatie wel het hoofd boven water houden in de zogeheten ‘gig economy’?

Ook in het hoger onderwijs groeit het ongemak: welke garanties biedt eigenlijk nog een academische studie rechten, accountancy of economie in die digitale wereld? Welke nieuwe superspecialismen komen op? En met welke opleidingsrichting en vaardigheden is de mens nog wél verzekerd van een goed inkomen, een productief bestaan en geluk, in een wereld die steeds meer wordt gedomineerd door digitale bedrijven en algoritmen?

Illustratie: Wijtze Valkema
Tribemanager
Deze netwerker pursang weet telkens weer de ideale gelegenheidscombinatie samen te stellen van freelance-experts en de vaste kern van het bedrijf.

De verstoring van oude zekerheden zal zich in een razend tempo voltrekken, voorspelt Microsoft in het rapport Future Proof Yourself. 65% van de studenten bezet in 2025 een baan die nu nog niet bestaat. De ene toekomstige functienaam in het rapport is nog exotischer dan de andere. Wat te denken van de ‘freelance biohacker’, de biowetenschapper die reusachtige opensourcedatabanken met DNA-strengen afstruint om nieuwe vaccins te ontdekken. Dat zal hij of zij vooral doen voor ziekten die grote farmabedrijven vermijden vanwege de financiële risico’s.

Tribemanager
Deze netwerker pursang weet telkens weer de ideale gelegenheidscombinatie samen te stellen van freelance-experts en de vaste kern van het bedrijf.

Of neem nu de ‘digital cultural commentators’, een selecte groep ‘influencers’ op sociale media die de beeldtalen van Facebook en Instagram zo goed beheersen dat zij vele malen invloedrijker zijn dan menig consumentenmerk. En zodoende grote invloed hebben op waar advertentiebudgetten naartoe vloeien, en op hoe de massa zijn vrije tijd besteedt.

Niet blindstaren

Er zijn signalen dat het zo’n vaart nog niet zal lopen. Het Amerikaanse bureau voor arbeidsstatistiek voorspelde vorige maand dat bijna de helft van de dertig snelst groeiende beroepen tot aan 2024 bestaat uit ‘doodgewone’ functies als zorgverlener, verpleger en therapeut. Dit vooral met dank aan de vergrijzing.

Toch ziet Silicon Valley-ondernemer en schrijver Martin Ford een groot gevaar in de opkomst van een ‘supersterreneconomie’. En dan vooral in het risico dat hoogopgeleide programmeurs, entrepreneurs en datawetenschappers een onevenredig deel van de koek naar zich toe trekken. De welvaart hoopt zich op bij een kleine bovenlaag, die de rest mijlenver achter zich laat. Zelfs de meer optimistische denkers waarschuwen voor groeiende ongelijkheid tussen grootverdieners en techverliezers met uitzichtloos en laagbetaald werk.

Illustratie: Wijtze Valkema
Ethisch Technologisch Adviseur
De onafhankelijke ethicus met kennis van bedrijfskunde helpt de grenzen te bepalen van gebruik van data en techniek, en vormt zo een brug tussen mens en technologie

We ontkomen daarom niet aan een onderwijsrevolutie, denkt hoogleraar Sylvester Eijffinger, tevens voorzitter van de Tilburg University Society. Iedere studie moet wat hem betreft een fundament van technologie hebben, of de vakinhoudelijke richting nu geneeskunde, economie of rechten is. Veel academische curricula zullen voor de helft vervangen moeten worden door modules als datawetenschap en kunstmatige intelligentie.

Ethisch Technologisch Adviseur
De onafhankelijke ethicus met kennis van bedrijfskunde helpt de grenzen te bepalen van gebruik van data en techniek, en vormt zo een brug tussen mens en technologie

‘Over vijf jaar sluit de inhoud niet meer aan op de arbeidsmarkt’, stelt hij. ‘Een vak als bedrijfsfinanciering raakt heel snel achterhaald. De hoeveelheid data die beschikbaar is voor analyse explodeert. Je kunt een enorm gedetailleerd beeld krijgen van bedrijfsprestaties. Er zijn echter veel te weinig mensen in staat de informatie goed te rangschikken, en er de juiste besluitvorming aan te koppelen. Je kunt straks geen contract of jaarrekening meer opstellen zonder te weten hoe een algoritme werkt’, aldus Eijffinger.